แมวท้องดูยังไง? สังเกตอาการแมวตั้งครรภ์และแมวใกล้คลอดที่ทาสต้องรู้

เมื่อน้องแมวในบ้านเริ่มมีพฤติกรรมแปลก ๆ กินเยอะขึ้น หรือท้องดูใหญ่ขึ้นมาเรื่อย ๆ คำถามแรกที่ผุดขึ้นมาในหัวทาสหลายคนก็คือ “น้องท้องหรือเปล่านะ?” บทความนี้รวบรวมสัญญาณที่สังเกตได้ตั้งแต่ระยะแรกของการตั้งครรภ์ ไปจนถึงอาการแมวใกล้คลอดที่ต้องเตรียมตัวรับมือ

แมวตั้งท้องนานแค่ไหน?

โดยทั่วไปแม่แมวใช้เวลาตั้งท้องประมาณ 63-65 วัน หรือราว 9 สัปดาห์ นับตั้งแต่วันที่ผสมพันธุ์ ซึ่งสามารถแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ระยะละประมาณ 20 วัน

ระยะที่ 1 (วันที่ 1-21) — ช่วงนี้สังเกตการเปลี่ยนแปลงได้ยากมาก อาจพบเพียงเต้านมเริ่มชัดขึ้นและมีสีชมพูมากกว่าเดิม รวมถึงน้องอาจกินอาหารเพิ่มขึ้นเล็กน้อย

ระยะที่ 2 (วันที่ 21-42) — เริ่มเห็นความเปลี่ยนแปลงชัดขึ้น ท้องเริ่มขยาย เต้านมโตขึ้น และพฤติกรรมเปลี่ยนไป น้องจะสงบลงและขี้อ้อนมากกว่าเดิม

ระยะที่ 3 (วันที่ 42-63) — เห็นท้องชัดเจน น้องกินอาหารมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด เริ่มเลียเต้านมและอวัยวะเพศ และเริ่มมองหาพื้นที่สงบสำหรับคลอดลูก

วิธีสังเกตอาการแมวท้องด้วยตัวเอง

สังเกตที่เต้านมก่อนเลย

หัวนมจะขยายใหญ่ขึ้น ตั้งเต้า และมีสีเข้มขึ้นหลังจากตั้งท้องได้ประมาณ 15 วัน เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในร่างกาย เป็นสัญญาณที่สังเกตได้เร็วที่สุดในระยะแรก

กินเยอะขึ้นผิดปกติ

ร่างกายของแม่แมวต้องการสารอาหารเพิ่มขึ้นเพื่อเลี้ยงลูกในท้อง ถ้าน้องที่ปกติกินพอดีอยู่ดี ๆ กลับกินมากขึ้นโดยไม่มีสาเหตุอื่น นี่อาจเป็นสัญญาณหนึ่งที่ควรสังเกต

ท้องป่อง หลังโก่งโค้ง

เมื่อมองจากด้านข้าง แม่แมวที่ตั้งท้องจะมีลักษณะหลังโก่งโค้งตรงช่วงท้อง น้ำหนักตัวเพิ่มขึ้น และบริเวณลำคอรวมถึงขาจะดูใหญ่ขึ้นกว่าเดิมด้วย

พฤติกรรมเปลี่ยนไป

น้องแมวท้องมักเชื่องลงกว่าปกติ ขี้อ้อนและติดคุณพ่อคุณแม่มากขึ้น บางตัวเริ่มเลียท้องและบริเวณใต้หางบ่อยขึ้น ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเตรียมตัวของร่างกาย

วิธีตรวจยืนยันการตั้งครรภ์ที่แม่นยำกว่า

การสังเกตด้วยตาเปล่าในช่วงแรกอาจไม่ชัดพอ สัตวแพทย์มีเทคนิคที่ช่วยยืนยันได้แม่นยำกว่า ได้แก่

การคลำท้อง — เหมาะกับช่วงอายุครรภ์ราว 2.5-3.5 สัปดาห์ คุณหมอจะคลำเจอกระเปาะกลมเล็ก ๆ ในท้อง

อัลตราซาวนด์ — ตรวจพบได้เร็วตั้งแต่อายุครรภ์ 25 วัน สามารถประเมินการมีชีวิตของลูกในท้องและกำหนดวันคลอดเบื้องต้นได้

เอกซเรย์ — เห็นลูกในท้องได้ชัดเจนเมื่ออายุครรภ์ 45 วันขึ้นไป ประเมินจำนวนลูกและตรวจเช็คความเสี่ยงของการคลอดยากได้

สัญญาณแมวใกล้คลอดที่ต้องเฝ้าระวัง

สัญญาณทางพฤติกรรม

น้องจะกระสับกระส่าย ดูไม่สบายตัว ส่งเสียงร้องมากขึ้น กินอาหารน้อยลงหรือหยุดกินเลย และเลียขนตัวเองบ่อยขึ้นโดยเฉพาะบริเวณเต้านมและอวัยวะเพศ

สัญญาณที่ชัดที่สุดคือพฤติกรรมทำรัง น้องจะเดินวนหาพื้นที่เงียบ สงบ และปลอดภัยสำหรับคลอดลูก พฤติกรรมนี้มักเริ่มขึ้นราว 2 สัปดาห์ก่อนวันคลอด

สัญญาณทางร่างกาย

เต้านมเจริญเต็มที่ หายใจหอบ และอุณหภูมิร่างกายลดลงต่ำกว่า 38 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นสัญญาณที่บอกว่าการคลอดใกล้มาแล้ว

การเตรียมรังคลอดให้น้อง

เมื่อสังเกตว่าน้องเริ่มมองหาพื้นที่ทำรัง ทาสสามารถช่วยเตรียมได้ล่วงหน้า โดยจัดกล่องที่มีขนาดพอเหมาะ เปิดด้านบนหรือเจาะทางเข้าออกด้านข้าง ปูรองด้วยผ้านุ่มหรือวัสดุที่ลูกแมวสามารถมุดเข้าออกได้สะดวก วางไว้ในพื้นที่เงียบ แสงสลัว และอบอุ่น

ถ้าน้องเลือกพื้นที่ของตัวเองแล้ว ให้เคารพการตัดสินใจของน้องและย้ายรังไปไว้ในบริเวณนั้นแทน

กระบวนการคลอดเป็นอย่างไร?

โดยปกติแม่แมวสามารถคลอดได้เองโดยไม่ต้องมีคนช่วย เมื่อมดลูกบีบตัวแรงขึ้น จะมีถุงน้ำคร่ำโผล่ออกมาและแตก ตามด้วยลูกแมวและรก โดยลูกแต่ละตัวจะเกิดห่างกันประมาณ 30 นาที

แม่แมวจะเลียลูกเพื่อกระตุ้นให้ของเหลวในจมูกและปากไหลออก กัดสายสะดือ และกินรก จากนั้นลูกแมวจะเข้าเต้าเพื่อดูดนมแม่ได้เองในเวลาไม่นาน

สิ่งที่น่าสังเกตคือแม่แมวอาจมีช่วงพักระหว่างการคลอด ซึ่งน้องจะดูเป็นปกติ กินน้ำกินข้าวได้ แต่ยังมีลูกค้างอยู่ในท้อง ช่วงนี้อาจกินเวลาหลายชั่วโมง ดังนั้นการคลอดของแมวอาจใช้เวลานานกว่าหนึ่งวันก็ได้

สัญญาณที่ต้องพาน้องพบสัตวแพทย์ทันที

• ตั้งท้องเลยกำหนดมาแล้วแต่ไม่มีสัญญาณว่าจะคลอด
• มีสารคัดหลั่งสีผิดปกติหรือมีเลือดออกจากช่องคลอดก่อนหรือระหว่างคลอด
• น้องเบ่งต่อเนื่องนานกว่า 20-30 นาทีแต่ไม่มีลูกออกมา
• น้องอ่อนแรง เจ็บปวดรุนแรง หรือหายใจผิดปกติ
• ลูกติดค้างออกมาไม่หมด
• ลูกแมวที่เกิดมาไม่ตอบสนองหรืออ่อนแรงผิดปกติ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

แมวท้องต้องเปลี่ยนอาหารไหม? ในช่วงระยะที่ 3 ของการตั้งครรภ์และระหว่างให้นม แนะนำให้เปลี่ยนมาใช้อาหารสูตรลูกแมวแทนสูตรแมวโต เพราะมีโปรตีนและแคลเซียมสูงกว่า ซึ่งเหมาะกับความต้องการของแม่แมวในช่วงนี้ และควรให้น้ำสะอาดพร้อมตลอดเวลา

แมวท้องครั้งแรก คลอดเองที่บ้านได้ไหม? ได้ครับ แต่ควรปรึกษาสัตวแพทย์ล่วงหน้าเพื่อเตรียมพร้อม และขอช่องทางติดต่อฉุกเฉินไว้ด้วย เพราะถ้าเกิดปัญหาระหว่างคลอด เวลาในการเดินทางไปโรงพยาบาลมีผลต่อความปลอดภัยของแม่และลูกแมวมาก

หลังคลอดแล้ว แม่แมวต้องดูแลอะไรเพิ่มเติมบ้าง? ควรสังเกตสีของสารคัดหลั่งจากช่องคลอดหลังคลอด การมีไข้ และพฤติกรรมการกินของแม่แมว ส่วนลูกแมวต้องดูว่าได้กินนมแม่ครบทุกตัวและน้ำหนักเพิ่มขึ้นต่อเนื่องไหม รวมถึงดูแลสภาพแวดล้อมให้สะอาดและอบอุ่นตลอดเวลา

แหล่งอ้างอิง

• โรงพยาบาลสัตว์พญาไท 7. อาการแมวใกล้คลอดเป็นยังไง? วิธีสังเกตและการดูแลแมวที่กำลังตั้งครรภ์ — https://www.phyathai7petcare.com/post/cat-pregnancy
• โรงพยาบาลสัตว์ทองหล่อ. แมวท้องดูยังไง สังเกตได้ง่ายนิดเดียว — https://www.thonglorpet.com/article/cat-pregnancy-signs
• Cornell University College of Veterinary Medicine. Pregnancy in Cats — https://www.vet.cornell.edu/departments-centers-and-institutes/cornell-feline-health-center