กัญชาแมว คืออะไรอันตรายต่อน้องแมวไหม?

หลายบ้านคงเคยเห็นภาพน้องแมวแสดงอาการฟินสุดขีด ดีดดิ้น หรือวิ่งพล่านไปทั่วห้องหลังจากได้ดม กัญชาแมว หรือ แคทนิป จนอดสงสัยไม่ได้ว่าสมุนไพรชนิดนี้อันตรายหรือไม่ มันทำให้แมวเมา เหมือนสารเสพติดหรือเปล่า และถ้าให้บ่อยๆ จะส่งผลเสียต่อสุขภาพระยะยาวไหม

ความจริงแล้ว แคทนิปโดยทั่วไปไม่มีอันตรายร้ายแรงต่อน้องแมว แต่ก็มีข้อควรระวังบางอย่างที่ทาสต้องรู้เพื่อการใช้งานที่ถูกต้องและปลอดภัยที่สุด

กัญชาแมวคืออะไร?

แคทนิป (Catnip) หรือที่คนไทยนิยมเรียกว่า “กัญชาแมว” คือพืชสมุนไพรตระกูลเดียวกับมิ้นต์ (Mint) มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Nepeta cataria จุดเด่นของพืชชนิดนี้คือน้ำมันหอมระเหยที่ซ่อนอยู่ในใบและลำต้น ซึ่งมีสารประกอบสำคัญชื่อว่า Nepetalactone

สารตัวนี้เองที่มีฤทธิ์กระตุ้นความรู้สึกเคลิบเคลิ้มและมีความสุขให้กับแมว แม้ว่าในอดีตมนุษย์จะใช้แคทนิปเป็นสมุนไพรรักษาโรค แต่สำหรับแมวแล้ว มันคือพืชที่สร้างความบันเทิงเสียมากกว่า ทาสสามารถปลูกแคทนิปไว้ในบ้านได้ง่ายๆ แต่ต้องระวังไม่ให้น้องเข้าถึงได้ตลอดเวลา เพราะแมวอาจจะกัดกินจนหมดต้น ซึ่งแม้จะไม่เป็นพิษ แต่การกินใบไม้ใบหญ้าเข้าไปเยอะเกินไปอาจทำให้น้องท้องไส้ปั่นป่วนได้

กัญชาแมวส่งผลต่อแมวอย่างไร?

เมื่อแมวได้กลิ่นหรือกินแคทนิป สาร Nepetalactone จะเข้าไปกระตุ้นประสาทสัมผัส ทำให้น้องแสดงพฤติกรรมแปลกๆ ที่ดูแล้วน่าขบขัน เช่น:

• เข้าไปดมและเอาหน้าถูไถกับสมุนไพร
• นอนกลิ้งไปมากับพื้น
• ส่งเสียงร้อง หรือครางในลำคอ
• วิ่งพล่าน หรือกระโดดโลดเต้น (Zoomies)
• ในบางตัวอาจมีน้ำลายไหล หรือทำท่าทางคล้ายกับพฤติกรรมช่วงติดสัด (แม้จะเป็นแมวทำหมันแล้วก็ตาม)

อาการเหล่านี้จะกินเวลาสั้นๆ ประมาณ 15 นาที หลังจากนั้นน้องจะกลับสู่สภาวะปกติและมักจะนอนหลับปุ๋ยไปเลย แต่ต้องบอกก่อนว่า แมวแต่ละตัวตอบสนองไม่เหมือนกัน บางตัวอาจดีดสุดขีด ในขณะที่บางตัวอาจแค่รู้สึกผ่อนคลายและง่วงนอน

นอกจากนี้ ไม่ใช่แมวทุกตัวที่จะชอบแคทนิป เรื่องนี้ขึ้นอยู่กับพันธุกรรม โดยเฉพาะลูกแมวที่มีอายุน้อยกว่า 6 เดือน มักจะไม่แสดงปฏิกิริยาใดๆ ต่อสมุนไพรชนิดนี้ จนกว่าจะโตขึ้นถึงช่วงวัยรุ่น (ประมาณ 6-8 เดือน)

กัญชาแมวอันตรายต่อแมวหรือไม่?

คำตอบสั้นๆ คือ ปลอดภัยและไม่เป็นพิษ แม้จะกินเข้าไปก็ไม่เป็นอันตราย ฤทธิ์ของแคทนิปเกิดขึ้นเพียงชั่วคราวและ ไม่ทำให้เสพติด ทาสสบายใจได้เลยว่าไม่มีผลข้างเคียงระยะยาว

อย่างไรก็ตาม แม้ตัวพืชจะปลอดภัย แต่มีสถานการณ์และข้อควรระวังบางอย่างที่ต้องใส่ใจ:

1. ระวังผลิตภัณฑ์แปรรูป: สเปรย์หรือน้ำยาแคทนิปบางชนิดผสมแอลกอฮอล์หรือสารเคมีที่ไม่เหมาะกับการกิน ควรใช้ฉีดพ่นบนของเล่นเท่านั้น ห้ามให้น้องเลียกินโดยตรง
2. ระวังเรื่องของเล่น: ของเล่นแคทนิปที่มีเชือกหรือชิ้นส่วนเล็กๆ อาจหลุดเข้าคอหรืออุดตันทางเดินอาหารได้ ต้องหมั่นตรวจเช็กสภาพของเล่นเสมอ
3. แมวก้าวร้าว: แมวบางตัวเมื่อโดนแคทนิปแล้วอาจตื่นตัวมากเกินไปจนก้าวร้าว หากน้องที่บ้านมีนิสัยดุอยู่แล้ว ควรระมัดระวังเป็นพิเศษ
4. แมวป่วยหรือเพิ่งผ่าตัด: ไม่ควรให้แคทนิปกับแมวที่กำลังพักฟื้น เพราะความดีดหรือการขยับตัวมากเกินไปอาจทำให้แผลฉีกหรือกระทบกระเทือนต่อการรักษา
5. กินเยอะเกินไป: หากน้องกินใบแคทนิปสดหรือแห้งเข้าไปจำนวนมาก อาจมีอาการอาเจียนหรือท้องเสียได้ ถ้าอาการไม่ดีขึ้นเกิน 12 ชั่วโมง ควรรีบปรึกษาสัตวแพทย์

วิธีให้กัญชาแมวกับน้องแมว

การให้กัญชาแมวเป็นวิธีที่ดีในการสร้างความสุข (Enrichment) และกระตุ้นให้น้องแมวเลี้ยงในบ้านได้ออกกำลังกาย ลดความเครียด และลดพฤติกรรมข่วนทำลายข้าวของ โดยทาสสามารถเลือกใช้ได้หลายรูปแบบ:

• แบบผงแห้ง: โรยบนที่ลับเล็บ ที่นอน หรือคอนโดแมว เพื่อดึงดูดให้น้องใช้งาน
• ของเล่น: เลือกตุ๊กตาที่ยัดไส้แคทนิป หรือนำของเล่นเก่าไปหมักในกระปุกแคทนิปเพื่อเพิ่มความน่าสนใจ
• ต้นสด: ปลูกใส่กระถางเล็กๆ ให้น้องเล็มกินเป็นครั้งคราว

เคล็ดลับสำคัญคือ “อย่าให้บ่อยเกินไป” เพราะถ้าน้องได้รับแคทนิปทุกวัน ร่างกายจะเริ่มชินชาและไม่ตื่นเต้นกับมันอีก ควรให้เป็นครั้งคราวเพื่อให้น้องยังรู้สึกว้าวทุกครั้งที่ได้กลิ่นครับ

อ้างอิงข้อมูลจาก:

• The Spruce Pets: Is Catnip Bad for Cats? – https://www.thesprucepets.com/crazy-for-catnip-3384372