สาเหตุของแมว ขี้ตาเยอะ ตาแฉะ พร้อมวิธีทำความสะอาด

ตาของแมวที่สะอาดไม่เลอะเปื้อน ถือเป็นหนึ่งในดัชนีชี้วัดสุขภาพพื้นฐานที่สำคัญของแมว อย่างไรก็ตาม หากผู้เลี้ยงสังเกตพบว่าน้องมีคราบขี้ตาเกรอะกรัง น้ำตาไหลซึม หรือลักษณะของขี้ตาที่มีสีและปริมาณเปลี่ยนไป อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนทางคลินิกที่บ่งบอกถึงความผิดปกติของดวงตาหรือปัญหาสุขภาพร่างกายที่ซ่อนอยู่ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการวินิจฉัยและดูแลรักษาความสะอาดอย่างถูกสุขลักษณะ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจส่งผลกระทบต่อการมองเห็นในระยะยาว

บทความนี้ SNAPPETHUB จะพาไปไขคำตอบเรื่องโรคตาในแมว สาเหตุของขี้ตา และวิธีดูแลดวงตาน้องให้กลับมาสวยใสเหมือนเดิม

ขี้ตาแมว คืออะไร?

ขี้ตาแมว คือสารคัดหลั่งที่ถูกขับออกมาจากดวงตา ซึ่งอาจมาในรูปแบบของน้ำตา คราบแห้งแข็งที่หัวตา เมือกเหนียวสีเขียวหรือเหลือง หนอง หรือแม้กระทั่งเลือด

โดยปกติแล้ว ดวงตาจะสร้างชั้นน้ำตา เพื่อเคลือบผิวตาให้ชุ่มชื้นและปกป้องดวงตา การกะพริบตาจะทำหน้าที่เหมือนที่ปัดน้ำฝนรถยนต์ คอยชะล้างฝุ่นและสิ่งสกปรกออกไป แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่ดวงตามีปัญหา ระบบนี้จะทำงานหนักขึ้นจนผลิตน้ำตาหรือเมือกออกมามากผิดปกติเพื่อพยายามปกป้องตัวเอง หรือเกิดจากการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกัน

สาเหตุที่ทำให้แมวมีขี้ตาเยอะผิดปกติ 

การดูแค่ลักษณะขี้ตาอาจบอกไม่ได้ชัดเจนว่าเป็นโรคอะไร ต้องอาศัยการตรวจจากสัตวแพทย์ แต่สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดมีดังนี้:

การติดเชื้อ

การติดเชื้อที่นำไปสู่โรคเยื่อบุตาอักเสบ เป็นสาเหตุยอดฮิต โดยเฉพาะในลูกแมวหรือแมวที่ภูมิตก เชื้อที่พบบ่อยคือ ไวรัสเฮอร์ปีส์ (Herpesvirus – FHV-1), แคลิไซไวรัส (Calicivirus) และแบคทีเรียบางชนิด

• อาการ: เจ็บตา หรี่ตา ตาบวมแดง และมีขี้ตาแฉะหรือเป็นหนอง มักเป็นทั้งสองข้าง

โรคภูมิแพ้

เช่นเดียวกับคน แมวสามารถแพ้เกสรดอกไม้ ฝุ่น หรือสิ่งระคายเคืองในบ้านได้

• อาการ: น้ำตาไหลพราก ขี้ตาเป็นเมือกใสๆ คันตา ตาบวม หรือมีขนร่วงรอบดวงตา มักเป็นทั้งสองข้างและอาจเป็นตามฤดูกาล

สิ่งแปลกปลอมเข้าตา

ฝุ่น เศษหญ้า หรือแม้แต่เศษเล็บของน้องเองที่กระเด็นเข้าตา จะทำให้เกิดความเจ็บปวดและการระคายเคืองอย่างรุนแรง

• อาการ: น้ำตาไหลเยอะเพื่อขับสิ่งแปลกปลอม น้องจะพยายามปิดตาข้างนั้นแน่น ร้องเจ็บ หรือเอามือถูตา มักเป็นแค่ข้างเดียว

ความผิดปกติทางกายภาพ

แมวบางตัวเกิดมาพร้อมโครงสร้างตาที่ผิดปกติ เช่น ภาวะหนังตาม้วนเข้า ทำให้ขนตาย้อนไปทิ่มลูกตา หรือภาวะเปลือกตาไม่สมบูรณ์ ทำให้กะพริบตาได้ไม่สนิท ซึ่งต้องอาศัยการผ่าตัดแก้ไข

ปัญหาเฉพาะสายพันธุ์

แมวหน้าบี้อย่าง เปอร์เซีย หรือ สกอตติช โฟลด์ มักมีปัญหาท่อน้ำตาอุดตันหรือคดงอ ทำให้น้ำตาระบายลงจมูกไม่ได้จนเอ่อล้นออกมาเป็นคราบน้ำตาสีน้ำตาล นอกจากนี้ แมวตาโปนยังเสี่ยงต่อการบาดเจ็บที่กระจกตาได้ง่ายกว่าแมวทั่วไป

แบบไหนปกติ แบบไหนผิดปกติ? 

• แบบปกติ: แมวสุขภาพดีจะมีดวงตาสดใส อาจมี “ขี้ตาแห้งๆ” ก้อนเล็กๆ ที่หัวตาบ้างในตอนเช้าหรือหลังตื่นนอน ซึ่งเป็นกลไกการทำความสะอาดตัวเองตามธรรมชาติ
• แบบผิดปกติ: หากมีขี้ตาตลอดทั้งวัน ขี้ตามีสีเขียว เหลือง ขาวขุ่นเหมือนหนอง หรือมีเลือดปน ถือว่าผิดปกติ และมักมาพร้อมอาการตาแดง บวม หรือหรี่ตา

เมื่อไหร่ควรพาน้องไปหาหมอ

ดวงตาเป็นอวัยวะที่บอบบางและสำคัญมาก ปัญหาเล็กน้อยสามารถลุกลามจนทำให้ตาบอดได้ในเวลาสั้นๆ หากคุณสังเกตเห็นความผิดปกติ “อย่ารอ” ให้รีบพาน้องไปพบสัตวแพทย์ทันที เพราะโรคตาหลายชนิดสร้างความเจ็บปวดให้น้องอย่างมาก การรักษาเร็วจะช่วยให้น้องหายทรมานและลดความเสี่ยงการสูญเสียการมองเห็น

การดูแลและบรรเทาอาการเบื้องต้นที่บ้าน

แม้เราจะรักษาโรคตาเองที่บ้านไม่ได้ แต่หลังจากพาน้องไปหาหมอและได้รับยามาแล้ว ทาสสามารถช่วยดูแลให้น้องหายไวขึ้นได้ดังนี้:

1. เช็ดทำความสะอาด: ใช้ผ้าสะอาดหรือสำลีชุบน้ำอุ่นหมาดๆ เช็ดคราบขี้ตาหรือสิ่งสกปรกรอบดวงตาอย่างเบามือ หากขี้ตาแห้งเกรอะกรัง ให้ประคบเบาๆ จนมันนิ่มลงก่อนเช็ดออก อย่าพยายามแกะหรือแงะแรงๆ และห้ามถ่างตาน้องเด็ดขาด
2. ใช้น้ำยาล้างตา: หากน้องยอมให้ทำ สามารถใช้น้ำตาเทียมสำหรับสัตว์เลี้ยงล้างสิ่งสกปรกออกได้ (ควรปรึกษาสัตวแพทย์ก่อนใช้ เพราะอาจทำปฏิกิริยากับยาที่หมอให้มา) ระวังอย่าให้ปลายขวดสัมผัสโดนลูกตา
3. ใส่คอลล่าร์ (E-collar): หากน้องมีอาการคันหรือเจ็บตา ต้องใส่ลำโพงกันเลียตลอดเวลาที่ไม่มีคนคุม เพื่อป้องกันไม่ให้น้องเอาเท้าเกาจนตาอักเสบหนักกว่าเดิม
4. ปลอบโยนและลดความเครียด: การหยอดยาอาจทำให้น้องเครียด ให้รางวัลเป็นขนมหรือเล่นกับน้องหลังจากทำแผลเสร็จ เพื่อให้น้องรู้สึกดีขึ้น

การป้องกัน (Preventative Measures)

• ดูแลความสะอาด: แมวขนยาวควรหมั่นเล็มขนรอบตาไม่ให้ทิ่มตา และเช็ดหน้าให้สะอาดเสมอ
• ตรวจสุขภาพและวัคซีน: การทำวัคซีนประจำปีช่วยป้องกันไวรัสที่เป็นต้นเหตุของโรคตาอักเสบได้ และการตรวจสุขภาพจะช่วยให้เจอความผิดปกติตั้งแต่เนิ่นๆ
• ช่างสังเกต: หากเห็นความผิดปกติแม้เพียงเล็กน้อย ให้รีบจัดการทันที อย่าปล่อยทิ้งไว้

สรุป (Conclusion)

ดวงตาคือหน้าต่างของหัวใจแมว การมีขี้ตาผิดปกติอาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ ตั้งแต่การติดเชื้อ ภูมิแพ้ ไปจนถึงสิ่งแปลกปลอม วิธีเดียวที่จะรู้แน่ชัดคือการให้สัตวแพทย์วินิจฉัย การรักษาที่รวดเร็วคือหัวใจสำคัญที่จะช่วยปกป้องดวงตาของน้องให้กลับมาสดใสและมองเห็นทาสอย่างชัดเจนได้อีกครั้งครับ

อ้างอิงข้อมูลจาก:

• The Spruce Pets: Cat Eye Boogers: Causes and Solutions – https://www.thesprucepets.com/cat-eye-boogers-causes-and-solutions-8774821